පුෂ්පරාග (Yellow Sapphire) සහ කෝවංගු පුෂ්පරාග

"පුෂ්පරාග" යනු සාමාන්‍යයෙන් මැණික් වෙළඳපොළේ කහ පැහැති මැණික් සඳහා භාවිත වන පොදු සිංහල යෙදුමකි. කෙසේ වෙතත්, මෙම නාමය යටතේ ප්‍රධාන වශයෙන් ඉහළ සහ මධ්‍යස්ථ වටිනාකම් සහිත මැණික් වර්ග දෙකක් පැහැදිලිව වෙන්කර හඳුනා ගැනේ.

පැහැදිලි කිරීමයි නිවැරදි කිරිමයි.

​ගෙවුඩ → කහ සෆයර් (පුෂ්පරාග):

​ගෙවුඩ ගලකට තාප පිරියම් කළ විට එය බවට පත් වන්නේ කහ සෆයර් (Yellow Sapphire) හෙවත් නිවැරදිව පුෂ්පරාග ය.

​මෙය තවමත් Corundum කුලයට අයත්, මෝස් 9 ක දෘඪතාවක් සහිත මැණිකක් ලෙස පවතී.

​කෝවංගු පුෂ්පරාග (Imperial Topaz) නාමය මත ගැටෙන්න එපා කෝවංගු පුෂ්පරාග යන නම සිංහලෙන් භාවිත වුවද ජාත්‍යන්තරව මෙම මැණික් වර්ගය ප්‍රධාන වශයෙන් හඳුන්වන්නේ Imperial Topaz නමින් වන අතර එහි විවිධ වර්ණ සහ ගුණාංග අනුව වෙනත් නම් ද භාවිතා වේ.

1) ​ජාත්‍යන්තර නාම (Imperial Topaz)

​Imperial Topaz:

​මෙය වඩාත්ම නිවැරදි සහ පිළිගත් ජාත්‍යන්තර නාමයයි. (මෙයින් අදහස් වන්නේ රාජකීය ටෝපාස් යන්නයි).

2) ​Precious Topaz (අගනා ටෝපාස්):

​'Imperial Topaz' වලට බොහෝ විට මෙම නාමය භාවිතා කරන අතර, විශේෂයෙන්ම එය ව්‍යාජ ටෝපාස් (Citrine වැනි) වලින් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමට මෙම නාමය යොදා ගනී.

3) ​Sherry Topaz (ෂෙරී ටෝපාස්):

​මෙය ටෝපාස් වල කහ-දුඹුරු සිට තැඹිලි-දුඹුරු පැහැති ප්‍රභේද හැඳින්වීමට භාවිත කරන වෙළඳ නාමයකි. කෝවංගු ටෝපාස් වල ඇතැම් වර්ණ පරාසයන් (විශේෂයෙන් රතු පැහැය අඩු තැඹිලි පැති) මෙම නාමයෙන් ද හඳුන්වනු ලැබේ.

​කෝවංගු පුෂ්පරාග යනු ටෝපාස් (Topaz) කුලයට අයත් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් මැණික් වර්ගයකි.

​එහි දෘඪතාව මෝස් 8 කි.

​එහි සුවිශේෂී වටිනාකම රඳා පවතින්නේ එහි රතු-තැඹිලි පැහැය මත මිස, කහ පැහැය මත නොවේ.

​එබැවින්, තාප පිරියම් කළත්, ගෙවුඩ ගලකින් ලබාගත් කහ මැණික යනු පුෂ්පරාග (කහ සෆයර්) මිස කෝවංගු පුෂ්පරාග (Imperial Topaz) නොවේ. ඒවා විද්‍යාත්මකව සහ වර්ණයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් මැණික් වර්ග දෙකකි.

---------------------------------------------------------------

පුෂ්පරාග සහ පුෂ්පරාජ: නිවැරදි නාමය

​මැණික් ගලක් හැඳින්වීමේදී වඩාත් නිවැරදි සහ බහුලව භාවිත වන නාමය වන්නේ "පුෂ්පරාග" යන්නයි.

​මෙම නාම දෙක සම්බන්ධව පැහැදිලි කිරීමක් පහත දැක්වේ

​පුෂ්පරාග (Pushparāga):

​මෙය නිවැරදි සංස්කෘත සහ සිංහල යෙදුමයි.

​'පුෂ්ප' යනු මල් සහ 'රාග' යනු වර්ණය යන්න අදහස් කරයි. එනම්, මල් වර්ණයට සමාන වර්ණ ඇති මැණික් ගල යන්නයි.

​ජාත්‍යන්තරව Yellow Sapphire (කහ නිල් මැණික) සඳහා මෙම නාමය භාවිත වේ.

​පුෂ්පරාජ (Pushparāja):

​මෙය එතරම් නිවැරදි හෝ සම්මත යෙදුමක් නොවේ.

​'රාජ' යනු රජු යන්න අදහස් කරයි. සමහරවිට "මැණික් රජු" යන අර්ථයෙන් ව්‍යවහාරයේ යෙදීමට ඉඩ තිබුණද, මැණික් විද්‍යාවේ හෝ ජ්‍යොතිෂ්‍යයේ සම්මත යෙදුම වන්නේ පුෂ්පරාග යන්නයි.

​"පුෂ්පරාජ" ලෙස සමහර අය භාවිත කළත්, එය "පුෂ්පරාග" යන්නෙහි ඇති වූ වරදවා වටහා ගැනීමක් හෝ ව්‍යවහාර බසක් ලෙස සැලකේ.

​​මැණික් ගලක් නිවැරදිව නම් කිරීමේදී "පුෂ්පරාග" යන නාමය එහි නිවැරදි නාමය වෙයි.

​I. පුෂ්පරාග (Yellow Sapphire)

​වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ සහ ජාත්‍යන්තර මැණික් වෙළඳපොළේ ද "පුෂ්පරාග" ලෙස වඩාත් නිවැරදිව හා වටිනාකමින් හඳුන්වන්නේ කහ පැහැති නිල් මැණික් (Yellow Sapphire) වර්ගයයි.

​විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය: මෙය ඇලුමිනියම් ඔක්සයිඩ් (Al_2O_3) වලින් සමන්විත Corundum (කුරුවින්ද) කාණ්ඩයට අයත් වේ.

​දෘඪතාව: පුෂ්පරාගයේ ඇති ප්‍රධානම ශක්තියක් වන්නේ එහි ඉහළ දෘඪතාවයි. එහි දෘඪතාව මෝස් පරිමාණයෙන් 9 කි. මෙය දියමන්තියට (10) පසු දෙවනුවට වැඩිම දෘඪතාවක් හිමිවන මැණික් කාණ්ඩය වන බැවින්, එය දෛනික භාවිතයට ඉතා සුදුසු ශක්තිමත් මැණිකක් ලෙස සැලකේ.

​වර්ණය: මෙම මැණිකේ වර්ණය සාමාන්‍යයෙන් ලා කහ, දීප්තිමත් රන්වන් කහ හෝ තැඹිලි පැහැයකට නැඹුරු වූ කහ පැහැයන්ගෙන් යුක්ත වේ. දීප්තිමත් කහ සහ රන්වන් කහ වර්ණවලට ඉහළම වෙළඳපොළ වටිනාකම හිමි වේ.

​වෙනත් භාවිතය: සමහර ඓතිහාසික ග්‍රන්ථවල කහ පැහැති ටෝපාස් (Topaz) සඳහාද "පුෂ්පරාග" යෙදුම භාවිත වුවද, කහ සෆයර් යනු ජ්‍යොතිෂ්‍යයේ බ්‍රහස්පති ග්‍රහයා නියෝජනය කරන ප්‍රධානම මැණික් ගලයි.

​2. කෝවංගු පුෂ්පරාග (Imperial Topaz)

​'කෝවංගු පුෂ්පරාග' යනු ටෝපාස් (Topaz) මැණික් කාණ්ඩයට අයත් වුවද, එය සාමාන්‍ය කහ ටෝපාස් වලට වඩා වර්ණයෙන්, දුර්ලභත්වයෙන් සහ වටිනාකමෙන් බෙහෙවින් වෙනස් වූ විශේෂිත මැණික් වර්ගයකි.

​දෘඪතාව: කෝවංගු පුෂ්පරාග යනු ටෝපාස් වර්ගයක් බැවින් එහි දෘඪතාව සාමාන්‍ය පුෂ්පරාගයට (කහ සෆයර්) වඩා අඩුය. මෙහි දෘඪතාව මෝස් පරිමාණයෙන් 8 කි.

​වර්ණය: මෙම මැණිකේ වර්ණය එහි ඇති ප්‍රධානම සුවිශේෂී ලක්ෂණයයි. එහි වර්ණය සාමාන්‍යයෙන් තැඹිලි පැහැයේ සිට ගැඹුරු රතු-තැඹිලි (Reddish-Orange) හෝ රෝස-තැඹිලි (Pinkish-Orange) පැහැය දක්වා විහිදේ. කෝවංගු පුෂ්පරාගවල ඇති ඉතා දුර්ලභ හා වටිනාම වර්ණය වන්නේ රතු පැහැයකට නැඹුරු වූ ගැඹුරු තැඹිලි පැහැයයි.

​නාමයේ සම්භවය: මෙහි 'කෝවංගු' යන සිංහල යෙදුම භාවිත වන්නේ 'Imperial' (රාජකීය) යන අර්ථයයි. 19 වන සියවසේදී මෙම මැණික් වර්ගය රුසියානු සාර් (Tsar) වරයාගේ පවුල වෙනුවෙන් පමණක් වෙන් කර තිබීම හේතුවෙන් මෙම රාජකීය නාමය භාවිතයට පැමිණියේය.

​දුර්ලභත්වය: එය ලෝකයේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම බ්‍රසීලයේ Ouro Preto ප්‍රදේශයෙන් පමණක් හමු වන බැවින්, එය ටෝපාස් කාණ්ඩයේ ඇති වඩාත්ම දුර්ලභ සහ වටිනාම මැණික් ගල බවට පත්ව ඇත.

​ශ්‍රී ලංකාවේ පුෂ්පරාග පිහිටීම: මේවා බහුලවම හමුවන්නේ මධ්‍යම කඳුකරයේ සිට ගලා එන ගංගා නිම්න ආශ්‍රිතව තැන්පත් වූ ද්විතියික ඉල්ලම් වලිනි. මෙහිදී ප්‍රධානම කේන්ද්‍රය වන්නේ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය සහ ඇළහැර ප්‍රදේශයයි.

​ ප්‍රධාන වෙනස්කම් සාරාංශය

​පුෂ්පරාග සහ කෝවංගු පුෂ්පරාග යන දෙකම කහ පැහැති මැණික් ලෙස වැරදියට ව්‍යවහාරයේ යෙදුණද, ඒවා විද්‍යාත්මකව හා ගුණාත්මකව වෙනස් වේ:

​වර්ගීකරණය: පුෂ්පරාග යනු සෆයර් (Corundum) පවුලට අයත්ය, නමුත් කෝවංගු පුෂ්පරාග යනු ටෝපාස් පවුලට අයත්ය.

​දෘඪතාව: පුෂ්පරාග ඉතා දෘඪ (9) වන අතර, කෝවංගු පුෂ්පරාග සාපේක්ෂව අඩු දෘඪතාවක් ( දරයි.

​වර්ණය: පුෂ්පරාගයේ වටිනාම වර්ණය වන්නේ දීප්තිමත් කහ සහ රන්වන් පැහැයයි. කෝවංගු පුෂ්පරාගයේ වටිනාම වර්ණය වන්නේ රතු පැහැයට හුරු තැඹිලි පැහැයයි.

මැණික් සම්බන්දව උනන්දුවක් දක්වන ඉගෙන ගන්න කෙනෙකුට බලන්න ශෙයා කරන්න.